Hoge- en lage-intensiteitskrachttraining als middel om de hersen- en spierfunctie bij ouderen te verbeteren
De voordelen van fysieke activiteit (FA) zijn divers en bestrijken talrijke domeinen van fysieke gezondheid en welzijn. Toch ontbreekt het onderzoek naar fysieke activiteit op oudere leeftijd aan een holistische onderzoeksopzet. Interventiestudies richten zich vaak op specifieke uitkomstmaten zonder rekening te houden met belangrijke interacties tussen subsystemen. Zo hebben de meeste studies in de huidige literatuur zich toegespitst op de effecten van een interventie op de structurele, biochemische of functionele eigenschappen van de hersenen óf van het neuromusculaire systeem, terwijl slechts weinig studies de impact van een interventie op beide binnen één experimentele opzet onderzochten. Daardoor is ons begrip beperkt van hoe specifieke inspanning door de hersenen wordt "waargenomen" en hoe neuroplasticiteit en neurogenese in de hersenen worden geactiveerd of gereguleerd door het effect van een interventie op het neuromusculaire systeem (en omgekeerd).
Bovendien zijn niet alle trainingsprogramma's voor iedereen even doeltreffend en mogen ze dus niet worden beschouwd als een "one-size-fits-all"-voorschrift. Er bestaan interindividuele verschillen in de respons van biologische en gedragsmatige gezondheidsmerkers op training, terwijl we nog weinig inzicht hebben in de kenmerken die helpen om responders van non-responders te onderscheiden. Het identificeren van gezondheidsmerkers voor de respons op training zal clinici daarom veel beter in staat stellen om fysieke activiteit op een meer geïndividualiseerde en doeltreffende manier voor te schrijven.
Het huidige project vertrekt vanuit de idee dat inzicht in de mechanismen waarmee spier en brein op elkaar inwerken, nieuwe wegen kan openen om de gunstige effecten van training op de gezondheid op oudere leeftijd te versterken en de ongunstige te beperken. Concreet willen we biomerkers in hersenen, bloed en spieren identificeren die kunnen dienen als voorspellers van de trainingsrespons op zowel spier- als hersenniveau, en de onderlinge samenhang tussen die biomerkers bestuderen, om zo een fysiologisch model van brein-spier- en spier-breincrosstalk bij veroudering voor te stellen.
Studie 1: De effecten van drie maanden Blood Flow Restriction Training op neuroplasticiteit en hersenfunctie en op neuromusculaire adaptatie.
Studie 2: De impact van zes maanden progressieve krachttraining op intrinsieke capaciteit, cognitie en hersen- en circulerende biomerkers van neuroplasticiteit en neuro-inflammatie bij ouderen met milde cognitieve stoornissen: een gerandomiseerde gecontroleerde studie.
Promotoren:
Prof. dr. Ivan Bautmans (FRIA, VUB) – ivan.bautmans@vub.be
Prof. dr. Nerijus Masiulis (LSU) – nerijus.masiulis@lsu.lt